Değişim ve gelişim çağı olan milenyumda yabancı dil eğitimi tartışılamayacak kadar önemli bir konudur. Çağımızda kesinlikle birinci yabancı dilin yanında ikinci bir yabancı dilin öğrenilmesi gereklidir. 21. yüzyılda en azından geleceğimizin garantisi olan gençlerimizin birinci yabancı dili kesinlikle aşmış olmaları gerekir. Öğrencilerimizin bunun yanında okullarını bitirdikten sonra iş başvurusu yaptıklarında tercih edilen kişiler olmaları için ikinci bir yabancı dili öğrenmeleri gerekir. Sadece iş başvurusu için değil, nitelikli bir mezun olmak için ikinci yabancı dil gereklidir. Ayrıca çalışacağımız iş ile ilgili olabileceğini düşünerek genel bir yargı olan ikinci yabancı dilin gereksiz olduğu kanısına kapılmayıp öğrencilerimizin ikinci yabancı dil olgusuna gereken ilgiyi göstermeleri gerekir. Mesela; makine mühendisliği okuyan bir öğrencinin İngilizcesi kadar Almancasının da iyi olması gerekir.

Yabancı dil eğitimi ile ilgili, Bilimsel yabancı dil eğitiminin son yıllarda geliştirdiği yaklaşım, yöntem ve teknik kavramlarından kısaca bahsetmek istiyorum.

1980’ den önce bilimsel eğitim teknikleri Anthony’ye göre yaklaşım, yöntem ve teknik olmak üzere üç kavrama ayrılmıştı. 1980’lerde Jack Richards ve Teodore Rogers yöntem kavramını yeniden biçimleyerek bir öneri getirdiler. Richards ve Rodgers’a göre yöntem sözcüğü, kuram ve uygulamanın belirlenmesi ve ilişkilendirilmesi amacıyla kullanılan bir şemsiye terimdir. Yaklaşım, dilin doğası ve dil öğrenimine yönelik varsayım, kanı ve kuramları tanımlar. Tasarımlar ise sınıf içi araç-gereç ve etkinliklerine yönelik olan kuramların ilişkisini belirler. İşlemler, birinin yaklaşım ve tasarımından ortaya çıkartılan teknik ve uygulamalardır. İşte bu son metot tablosu tasarımın altı özelliğini belirlemektedir: Hedefler, Öğretim Programı ( dil ve konu içeriğinin seçimi ve düzenlenme ölçütleri ), Etkinlikler, Öğrenci Rolleri, Öğretmen Rolleri ve Öğretim Araç Gereçlerinin Rolleridir.

Bu özelliklerin dışında, Yabancı Dil eğitimi okuma, dinleme, anlama, konuşma, yazma, ve dilbilgisi eğitimi olarak beş ana bölüme ayrılmıştır ve kesinlikle okuma, dinleme, anlama, konuşma, yazma, ve dilbilgisinin eşit olarak sürdürülmesi gerekir. Bu kavramlardan birisinin eksik bırakılması dil eğitiminin tamamlanamamasına neden olur.

Yabancı dil eğitimi kalıpları ezbere dayalı bir sistem ile geliştirilemez. Chomsky Syntactic Structures yapıtıyla dil betimlemesine yeni boyutlar getirmiştir. Üretimsel dilbilgisi (generative grammar) diye adlandırılan betimleme kuramında tümceler "dü-kulak alışkanlığı" yöntemindeki gibi tek tek ele alınmamaktadır. Dil yüzey yapıdan çok derin yapı denilen bir kavramla çözümlenmektedir. Bu nedenle de gerçekleştirilmiş tümceler yerine dilde kullanım olasılığı olan her türlü tümceyi üretebilecek yapıların betimlenmesi amaçlanmıştır. Chomsky'nin önerdiği kuram yeni bir öğretim yönteminin oluşmasına etken olmuştur. Yeni oluşan bilinçli öğrenim yöntemi öğrencinin dil yeteneğini yabancı dilin kurallarını tam denetimi altına alacak biçimde geliştirmesine ve kalıp kalıp ezberlemek yerine hiç duymadığı tümceleri bile kullanmasına olanak sağlar. Bu amaçla hazırlanan alıştırmalar öğrencinin tümce kalıplarını bilinçli olarak öğrenmesine ve bu kalıpların uygun ortamda iletişim amacıyla kullanmasına yardımcı olur.

Yabancı dil eğitiminin amacına ulaşabilmesi için, yabancı dili ve o kültürü yabancı dili öğrenen kişiye yaşatmanız gerekir. Türkiye de yabancı dil eğitimi ile ilgili en büyük ön yargı sudur: Çocuklarımızın yabancı dile çok fazla maruz bırakılmamasını çünkü eğer böyle olursa çocuklarımızın kendi kültürlerini unutacaklarını savunurlar. Dil öğrenen birisini hem yabancı kültür ile bilgilendirmeyeceksiniz, yabancı dil ile haşır neşir etmeyeceksiniz hem de yabancı dil öğreteceksiniz? Ailesi ve dolayısı ile kendisi kültürüne bağlı olan bir kişi yabancı kültürleri öğrendikçe kendi kültürüne daha fazla bağlanacaktır. Çünkü böylece kendi kültürünü diğer kültürler ile kıyaslama şansı bulacak ve kendi kültürünün güzelliklerini daha fazla fark edecektir.

Yabancı dil eğitimini Almanca ya da İngilizce vb eğitimi olarak ayırmak yanlış olur. Çünkü yabancı dil eğitiminde, belirli bir iki noktanın dışında, genel olarak aynı dil eğitim teknikleri kullanılmaktadır.

Almanca dil eğitiminde dikkat edilmesi gereken çok özel noktalar:

• Öncelikle Almanca’ nın tamamen okunduğu gibi yazıldığı ön yargısının ortadan kaldırılması gerekir. Almanca da İngilizce gibi tamamen yazıldığı gibi okunmaz ve telaffuz edilmez. Öncelikle Almanca telaffuzun cd, tv gibi araçlar yardımı ile anadili almanca olan bir konuşmacıdan dinlenilmesi ile oluşturulması gerekir.

• İngilizce’ den farklı olmayarak fiillerin birinci, ikinci ve üçüncü halleriyle, fiillerin düzenli mi yoksa düzensiz fiil mi olduklarının birlikte ezberlenmesi gerekir. Ayrıca almanca da özel bir durum olarak ayrılan fiillerin ön eklerinin cümlenin en sonuna koyulması gerektiği unutulmamalıdır.

• İsimlerin Almanca’ ya özgü maskulin, feminim ve neutral isim belirteçleri ile birlikte ezberlenmesi gerekir. İlaveten isimlerin tekil ve çoğul hallerinin de birlikte ezberlenmesi gerekir.

• Almanca’ ya özgü Partizip Perfekt’ te asıl fiilin sonda kullanılması gerektiği unutulmamalıdır ve almanca geçmiş zamanı etkin kullanabilmek için bu yapının mantığının iyi kavranması gerekir.

• Almanca cümle yapılarını ezberlemek yerine dilbilgisi kurallarını mantığının anlatılması ve anlaşılması gerekir. Dildeki bütün cümleleri kalıp kalıp ezberlenemeyeceğimize göre dilbilgisi yapılarını öğrenir isek; aklımızdan geçen her şeyi hedef dilde söyleyebiliriz.

• Almanca cümle yapılarını iyi kavramalısınız. Aksi halde öğeleri doğru yerleştiremez iseniz farklı anlamlar çıkabilir. Yine buna yakın bir diğer önemli nokta da fiillerin anlamlarının doğru ezberlenmesi ve hangi fiilin nerede kullanılacağıdır. Almancada aynı eylem farklı araç ile gerçekleştirildiği zaman tamamen farklı bir fiil kullanılır. Türkçede gitmek, yürüyerek, otomobil ile , tren ile, uçak ile dediğimizde değişmez. Ama Almancada fahren=otomobil ile gitmek, fliegen= uçak ile gitmek, gehen=yürüyerek gitmek. Mesela “yapmak” =machen, tun, verursachen vb.

• Almancada genel olarak aynı işe yarasalarda her nesne belirli olarak gördüğü işe göre ayrı ayrı isimlendirilirler. Örneğin Türkçede biz bardak dediğimizde aynı anda bira, çay, su bardagını anlayabilirken Almancada her biri için ayrı isim verilmiştir “der Becher=bardak,kupa; das Glass=su bardağı; das Seidel=bira bardağı.

• Yazım ile ilgili Almancada bütün isimlerin ilk harfleri büyük harf ile yazılır. Ayrıca yazımda almanca akkusativ, dativ, genetiv gibi ismin hallerine dikkat edilmesi gerekir.

• Almanca, İngilizce vb yabancı dil eğitiminde ilerlemek isteyenler kesinlikle yerinde görerek ve kullanarak pekiştirmelidirler. Çünkü Yabancı bir kelimeyi, yapıyı önce yazılı ezberlersiniz, hedef dili, anadili konuşan birinden duyarsınız daha sonra bu kelimeyi siz kullanırsınız ve öğrenmiş olursunuz.

Sonuç olarak yabancı dil eğitiminde yabancı dili öğrenen ve öğretenlerin izlemeleri gereken temel yol “başlamak, geliştirmek, yeniliklere açık olmak, denemeden korkmamak” olmalıdır.